Wie zijn wij? Het AND-forum Afbeeldingen Nieuws Links
Filmpjes
Home
Het boek
Theorie
Praktijk:
Basisoefeningen
Spelen
Stretchen in stilstand
Buigen in beweging
Verzamelen in vrijheid
Haute Ecole
Wie zijn wij?

Het is onmogelijk om Shetlanders te hebben en er niet geestelijk door beïnvloed te raken. Misschien is het omdat je niet op ze kunt rijden, zodat je andere paden gaat bewandelen. Misschien is het wel gewoon omdat Shetlanderpony’s uit principe tegen alles zijn wat ze niet zelf hebben bedacht. En aangezien de shetlandpony’s Blacky en Sjors het afgelopen decennium mijn leermeesters zijn geweest, is het dan ook niet vreemd dat we op een dag bij dressuur in vrijheid aan bleken te zijn gekomen.

Blacky
Toen we Blacky kregen, was ik net veertien en was hij een agressieve shetlandhengst die volwassenen tegen de grond steigerde en mij het ziekenhuis in schopte. Dat schept een band. Ik had net Natuurlijk paardrijden van Hempfling gelezen en kon niet wachten om zijn methode van paarden natuurlijk trainen in praktijk te brengen. Theorie bedacht door mensen klonk leuk, maar het paard dat voor je staat is de praktijk waar je mee samen zult moeten werken. In mijn geval was dat Blacky.
Wat nou steil? Hmm... nog verder? Nee, hoog genoeg Vooruit, een pootje dan!
Blacky als bergbeklimmer
Blacky’s eerste les aan mij was dat motiveren met druk hem alleen maar bevestigde in zijn hekel aan mensen. Er moesten beloningen bij, voedselbeloningen! We gingen vervolgens snel al clickerend en belonend van mennen en vrijheidsdressuur naar klassieke dressuur, en daar stokte het. Hoewel Blacky altijd enthousiast meedeed aan vrijheidsdressuur, werd hij traag en ongemotiveerd als we dressuur trainden. Omdat ik als redactrice voor Amazone altijd op zoek was naar interessante paardenmensen om te interviewen, kwam ik op een gegeven moment bij Alexander Nevzorov terecht, een Rus die zijn paarden Haute Ecole oefeningen met alleen een halskoord leerde. Enorm inspirerend, maar toen zijn forum steeds extremer werd, besefte ik dat ik alweer op zoek was naar een trainer die mij kon leren hoe ik met Blacky samen kon werken, terwijl de enige echte leraar gewoon in de tuin stond: Blacky. Dus stelde ik vanaf dat moment mijn vragen maar gewoon direct aan hem: Hoe kan ik je motiveren om actiever te bewegen zonder dwang of druk te gebruiken? Wat zorgt voor verzameling in vrijheid? Hoe kunnen we van pesade naar levade komen? Zo doen we het nu alweer een paar jaar. Ik stel de vragen en Blacky geeft de antwoorden door te experimenteren met zijn bewegingen: verzameling in vrijheid, van piaffe en de galopwissel tot levade en courbette. En hij blijkt nog lang niet uitgesprongen!
Blacky in verzamelde draf Het begin van piaffe Levade Een pootje in jambette
Sjors
Sjors wandelde een jaar na Blacky onze tuin binnen. Twee centimeter kleiner, lief op het slijmerige af en een enorm warhoofd. Waar Blacky vlot leerde, bleek Sjors volledig op de automatische piloot te leven met de hersens op slot. Na een half jaar alles proberen kon hij nog steeds geen voetjes optillen voor het hoevenkrabben. Hij leek gewoon niet te snappen wat ik bedoelde, tot we op een dag met de moed der wanhoop maar eens clickertraining probeerden. Binnen een kwartier kon Sjors voetjes geven, een pion aanraken en achteruit gaan op commando. Opeens beloonde ik met de juiste timing en snapte Sjors precies voor welke beweging hij beloond werd. Sjors bleek niet alleen een rasecht kapitalistisch monster dat alles voor voer zou doen, maar daarnaast ook nog eens hyperintelligent. Tot op het hyperactieve af. Vooral wanneer we dressuurmatig aan de lange teugel trainden, bleek het moeilijk om Sjors kalm te houden. Hij werd narrig van dingen om zijn hoofd en teugelhulpen leken hem niet te helpen maar juist alleen maar af te leiden. Achteraf gezien heb ik dus jarenlang al die hints genegeerd, tot ik eindelijk ook eens zonder halster dressuurmatig probeerde te trainen...
Sjors zit Een sjieke verzamelde draf Spaanse pas Sjors hangt de stoere jongen uit
Niet alleen had Sjors nu eindelijk de vrijheid om zich te verzamelen zoals dat hem het beste paste, maar ook hadden we nu wilde spelletjes zoals Chase the Tiger als uitlaatklep voor zijn overtollige energie. Sindsdien doet Sjors niets liever dan verzamelen. Hij kronkelt zich als een slangetje om me heen in schouderbinnenwaarts en travers en hupst met gemak van piaffe naar passage en terug. Maar zijn favoriete oefening blijft toch altijd Chase the Tiger. Bind een plastic zak aan een touwtje, en Sjors verandert in een roofdier!
... en ik
Ik weet nog dat toen we in 2005 de fotosessies voor het boek
Vrijheidsdressuur deden, ik besloot om de pony's toch maar een halster en hoofdstel om te doen omdat we buiten de bak zouden fotograferen. Hoewel we de vrijheidsdressuur eigenlijk altijd al in vrijheid trainden, deden we al het andere nog gewoon met halster. Vrijheid was leuk voor kunstjes, maar voor het echte werk had je toch teugels nodig. Dacht ik.

Nu, nog geen drie jaar later, doen we zelfs klassieke dressuur in vrijheid! Als ik nu terugkijk naar Vrijheidsdressuur, dan is dat echter niet met schaamte, maar juist met verwondering. Ik heb namelijk altijd gedacht dat de hogeschooldressuur, echte verzameling, iets was wat de pony’s en ik nooit zouden bereiken, simpelweg omdat ik nooit de kennis en ervaring zou hebben om het ze te leren. Dat klopte ook. Wat ik echter niet besefte, was dat de pony’s zelf die kennis en ervaring wel hadden, in ruime mate! Iedere dag weer spelen ze namelijk urenlang vechtspelletjes, springen tegen elkaar op, rennen ze om het hardst en halen ze de meest verzamelde toeren uit om de ander te overbluffen. Ik hoefde ze helemaal geen verzameling aan te leren – ik hoefde ze alleen maar de kans geven om die verzameling ook in onze training te tonen. Ik moest niet meer doen, maar juist minder doen. De pony’s niet in een bepaalde vorm dwingen, maar ze juist de vrijheid geven om zichzelf te verzamelen. En daar leer ik zelf nog elke dag van.

De eerste hond verrast Sjors nog Dan worden de rollen omgedraaid Sjors attack!
Wat dressuur in vrijheid geestelijk met een pony doet: toen we tijdens een wandeling aangevallen werden door twee honden, sprong Sjors er middenin en joeg ze bij ons weg. Sjors, die vroeger overal bang voor was! Dapperste pony ter wereld. Een trotse galop, met de hond rechtboven in de hoek op de vlucht!
Meer lezen en vragen over Dressuur in Vrijheid? Art of Natural Dressage forum.
Voor meer info over clickertraining en het boek Vrijheidsdressuur: www.vrijheidsdressuur.info
© voor deze site, illustraties en teksten: Miriam Nieuwe Weme